Γλυπτά, ζωγραφικά, κεραμικά, χάρτες, νομίσματα και μνημεία που σχετίζονται με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και τον κόσμο του Θουκυδίδη — κάθε έργο μια μαρτυρία της εποχής του.
Άγνωστος (ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικού πρωτοτύπου)
Ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικής προτομής του Θουκυδίδη. Ο ιστορικός απεικονίζεται με γένια, αυστηρό βλέμμα και βαθιά σκεπτικό ύφος — εικόνα που αντανακλά την αυστηρή αναλυτική μέθοδό του.
Κρησίλας (πρωτότυπο, π. 430 π.Χ.)
Η εμβληματική προτομή του Περικλέους με κράνος κορινθιακού τύπου, έργο του Κρησίλα. Ο Περικλής εικονίζεται εξιδανικευμένος, με ήρεμη αξιοπρέπεια — ο «Ολύμπιος» ηγέτης της Αθήνας.
Αθηναίοι γλύπτες (εργαστήριο Αλκαμένη;)
Έξι κόρες-στύλοι στο νότιο πρόστωο του Ερεχθείου. Κάθε μία φέρει το βάρος της στέγης με αβίαστη χάρη, ντυμένη με πέπλο που πέφτει σε βαθιές αυλακώσεις.
Παιώνιος εκ Μένδης
Φτερωτή Νίκη που κατεβαίνει από τον ουρανό, με ανεμίζοντα πέπλο. Στημένη σε τριγωνικό βάθρο 9 μέτρων στην Ολυμπία. Αριστούργημα κίνησης και δυναμικής σύνθεσης.
Μύρων
Αθλητής στιγμιαία παγωμένος τη στιγμή πριν εκσφενδονίσει τον δίσκο. Μνημείο ρυθμού και ιδανικής αρμονίας — η κλασική ελληνική τέχνη σε μία μόνο φιγούρα.
Φειδίας (πρωτότυπο, π. 438 π.Χ.)
Αναπαράσταση του κολοσσιαίου χρυσελεφάντινου αγάλματος στον σηκό του Παρθενώνα. Η Αθηνά κρατούσε Νίκη στο δεξί χέρι και ασπίδα στο αριστερό. Σύμβολο της αθηναϊκής υπεροχής.
Philipp Foltz
Μεγαλόπρεπη σκηνή: ο Περικλής στέκεται σε βήμα ανάμεσα σε πλήθος πενθούντων Αθηναίων, απευθύνοντας τον Επιτάφιο Λόγο στον Κεραμεικό. Νεοκλασική σύνθεση γεμάτη πάθος και ρητορική δύναμη.
Michiel Sweerts
Σκοτεινή, ατμοσφαιρική σκηνή επιδημίας σε αρχαία πόλη. Σώματα σωριασμένα, πρόσωπα σε αγωνία, φιγούρες που προσπαθούν να βοηθήσουν. Βαρόκ δραματισμός με κλασική σκηνοθεσία.
Lawrence Alma-Tadema
Ο Φειδίας στην κορυφή σκαλωσιάς δείχνει τη ζωφόρο του Παρθενώνα σε επισκέπτες — ανάμεσά τους ο Περικλής και η Ασπασία. Αρχαιολογικά ακριβής ανασύνθεση του 5ου αι. π.Χ.
Jacques-Louis David
Μνημειακός πίνακας: ο Λεωνίδας στο κέντρο, γυμνός και ηρωικός, περιστοιχισμένος από Σπαρτιάτες πολεμιστές που ετοιμάζονται για τη μάχη. Νεοκλασική σύνθεση υψηλής δραματικότητας.
Εργαστήριο Φειδία
Μέρος του ανατολικού αετώματος του Παρθενώνα. Η ζωφόρος 160 μέτρων απεικονίζει την παναθηναϊκή πομπή: ιππείς, αρματοδρόμοι, θυσίες, παρθένοι, θεοί.
Άγνωστος Αθηναίος γλύπτης
Μικρό αναθηματικό ανάγλυφο που δείχνει κωπηλάτες αθηναϊκής τριήρους. Μοναδικό τεκμήριο: τα σώματα στοιβαγμένα σε τρεις σειρές κωπών φανερώνουν πώς λειτουργούσαν αυτά τα πολεμικά πλοία.
Άγνωστος Αθηναίος γλύπτης
Νεαρός ιππέας σε δραματική σκηνή: καβαλάρης πάνω σε πεσμένο εχθρό. Ο Δεξίλεος σκοτώθηκε στη μάχη κοντά στην Κόρινθο, 20 ετών. Η στήλη βρέθηκε στον Κεραμεικό.
Άγνωστος Αττικός αγγειογράφος
Αγγειογραφία με παράσταση τριήρους — του πολεμικού πλοίου που κυριάρχησε στο Αιγαίο. Η λεπτομέρεια αποκαλύπτει τη δομή πλοίων που θα καθόριζαν τις ναυμαχίες του πολέμου.
Άγνωστος Αττικός αγγειογράφος
Παράσταση οπλιτών σε φάλαγγα: ασπίδες, δόρατα, κράνη, κνημίδες σε στενή παράταξη. Η φάλαγγα — ο τρόπος μάχης που κατέκτησε τον ελληνικό κόσμο.
Ζωγράφος του Νικία (αποδ.)
Σκηνή συμποσίου: ανακεκλιμένοι συνδαιτυμόνες, αυλητρίδα, οίνος. Ο χώρος όπου γεννήθηκε η πολιτική συζήτηση, η φιλοσοφία — και η συνωμοσία.
Άγνωστος Αττικός αγγειογράφος
Συγκινητική σκηνή αποχαιρετισμού: πολεμιστής με πλήρη εξάρτηση δέχεται σπονδή πριν αναχωρήσει. Η γυναίκα κρατά φιάλη — τελετουργική πράξη αποχαιρετισμού.
Ικτίνος & Καλλικράτης, Φειδίας (γλυπτική επίβλεψη)
Ο ναός της Αθηνάς Παρθένου — κορωνίδα του κλασικού πολιτισμού. Δωρική τάξη με ιωνικά στοιχεία, οπτικές διορθώσεις, χρυσελεφάντινο λατρευτικό άγαλμα.
Αθηναϊκοί μηχανικοί (χαρτογραφική αναπαράσταση)
Χάρτης που δείχνει τα Μακρά Τείχη — δύο παράλληλα τείχη που ένωναν την Αθήνα με τον Πειραιά, δημιουργώντας ασφαλή διάδρομο προς τη θάλασσα.
Χαρτογραφική αναπαράσταση
Χάρτης που δείχνει τις δύο μεγάλες συμμαχίες στην αρχή του πολέμου: η Δηλιακή Συμμαχία (Αθήνα, πορτοκαλί) και η Πελοποννησιακή Συμμαχία (Σπάρτη, πράσινο). Οι ουδέτεροι σε γκρι.
Χαρτογραφική αναπαράσταση
Λεπτομερής χάρτης της Αθηναϊκής Ηγεμονίας στην αρχή του πολέμου. Φαίνεται η εξάπλωση της αθηναϊκής επιρροής σε ολόκληρο το Αιγαίο, τη Θράκη και τη Μικρά Ασία.
Χαρτογραφική αναπαράσταση
Χάρτης της Σικελικής Εκστρατείας: η πορεία του αθηναϊκού στόλου από τον Πειραιά στις Συρακούσες, οι πολιορκίες και η τελική καταστροφή.
Αθηναϊκό νομισματοκοπείο
Το εμβληματικό «γλαυκί»: η γλαύκα της Αθηνάς στη μία πλευρά, η θεά Αθηνά στην άλλη. Το πιο αναγνωρίσιμο νόμισμα της αρχαιότητας — νόμισμα αναφοράς σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Συρακούσιο νομισματοκοπείο (Κίμων / Ευαίνετος)
Ένα από τα ωραιότερα νομίσματα της αρχαιότητας: τέθριππο σε αγώνα στον εμπροσθότυπο, κεφαλή της Αρέθουσας στον οπισθότυπο. Κόπηκε μετά τη νίκη επί των Αθηναίων.
Φωτογραφία αρχαιολογικού χώρου
Ο αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού — η αρχαία νεκρόπολη της Αθήνας. Εδώ εκφωνούνταν οι Επιτάφιοι Λόγοι, εδώ θάβονταν οι νεκροί του πολέμου.
Φωτογραφία τοπίου
Ο κόλπος της Πύλου (σημερινό Ναβαρίνο) — ένας από τους πιο προστατευμένους φυσικούς λιμένες της Μεσογείου. Εδώ διεξήχθη μία από τις πιο εκπληκτικές μάχες του πολέμου.
Κάθε έργο αυτής της συλλογής είναι ιστορικό τεκμήριο — από τα γλυπτά που δημιουργήθηκαν εν μέσω πολέμου μέχρι τα νεοκλασικά έργα που αναδημιούργησαν τον αρχαίο κόσμο.
ΠΗΓΕΣ · WIKIMEDIA COMMONS (PUBLIC DOMAIN)