Η αποστολή μας εδώ δεν έγινε δια να έλθωμεν εις αντιλογίαν με τους συμμάχους σας, αλλά διά να διεξαγάγωμεν τας υποθέσεις, τας οποίας μας ανέθεσεν η πόλις μας. Επειδή όμως εμάθαμεν ότι υπάρχει όχι ολίγη κατακραυγή εναντίον μας, εζητήσαμεν τον λόγον, όχι διά ν' αποκρούσωμεν τας κατηγορίας των πόλεων (καθόσον ούτε αυτοί, ούτε ημείς απευθυνόμενα προς σας ως προς δικαστάς), αλλά διά να μη παρασυρθήτε ευκόλως από τους λόγους των συμμάχων σας και καταλήξετε τοιουτοτρόπως, άνευ ωρίμου σκέψεως, εις αποφάσεις εσφαλμένας, προκειμένου περί τόσον σπουδαίων ζητημάτων. Επιθυμούμεν συγχρόνως, σχετικώς προς την γενικωτέραν κρίσιν, η οποία έχει σχηματισθή περί ημών, να δείξωμεν ότι και δικαιότατα κατέχομεν τας κτήσεις μας και η πόλις μας είναι αξία πολλής εκτιμήσεως. "Και τα μεν λίαν παλαιά, όσα εξ ακοής μόνον γνωρίζετε, αλλά τα όποια κανείς από σας που μας ακούετε δεν είδε με τα μάτια του, ποία η ανάγκη να τ' αναφέρωμεν; Αλλά τους Περσικούς πολέμους και τα γεγονότα, όσων έχετε προσωπικήν αντίληψιν, οφείλομεν να μνημονεύσωμεν, μολονότι η διηνεκής υπόμνησίς των καταντά ενοχλητική. Διότι, όταν υπεβαλλόμεθα εις τους αγώνας εκείνους, επράττομεν τούτο χάριν της κοινής ωφελείας. Αλλ' αφού από την ωφέλειαν των αγώνων αυτών ελάβατε το ανήκον εις σας μέρος, δεν είναι ορθόν να στερηθώμεν ημείς εξ ολοκλήρου την ωφέλειαν, την οποίαν τυχόν παρέχει η επαινετική μνεία αυτών. Τα γεγονότα άλλωστε αυτά θα μνημονεύσωμεν, όχι διά να σας εξευμενίσωμεν, αλλ' όπως διά παραδειγμάτων σας αποδείξωμεν προς ποίου είδους πόλιν θέλετε περιέλθει εις πόλεμον, εάν αι αποφάσεις, εις τας οποίας θα καταλήξετε, δεν είναι ορθαί. Ισχυριζόμεθα, δηλαδή, ότι και εις τον Μαραθώνα μόνοι επροτάξαμεν τα στήθη μας κατά του βαρβάρου, και κατά την δευτέραν αυτού επιδρομήν, επειδή δεν είμεθα αρκετά ισχυροί ν' αντιταχθώμεν εναντίον του και κατά ξηράν, εισήλθαμεν μέχρι του τελευταίου ανδρός εις τον στόλον μας και ελάβαμεν μέρος μαζί με τους άλλους Έλληνας εις την ναυμαχίαν της Σαλαμίνος, η οποία τον ημπόδισε να πλεύση κατά της Πελοποννήσου και να ερήμωση την μίαν μετά την άλλην τας πόλεις της, αι οποίαι θα ήσαν ανίκανοι ν' αλληλοβοηθηθούν εναντίον στόλου τόσον Ισχυρού. Την καλυτέραν τούτου απόδειξιν έδωσεν ο ίδιος, διότι μετά την ήτταν του κατά θάλασσαν, θεωρήσας ότι δεν ήτο πλέον ισοδύναμος προς τους Έλληνας, ανεχώρησεν εσπευσμένως με το μεγαλύτερον μέρος του στρατού του.
Λόγος Αθηναίων πρέσβεων στη Σπάρτη
Αθηναίοι πρέσβεις→Λακεδαιμόνιοι
Λόγοι περί της Αθηναϊκής ηγεμονίας και δύναμης
Ιστορικό πλαίσιο
432 π.Χ. Οι Λακεδαιμόνιοι συγκαλούν σύνοδο συμμάχων για να αποφασίσουν αν θα κηρύξουν πόλεμο. Αθηναίοι πρέσβεις, τυχαία παρόντες στη Σπάρτη, ζητούν τον λόγο — και θεμελιώνουν ό,τι σήμερα ονομάζουμε πολιτικό ρεαλισμό.
Περίληψη
Οι Αθηναίοι πρέσβεις διατυπώνουν τη θεωρία ότι τρία κίνητρα οδηγούν κάθε κράτος: φόβος, τιμή και συμφέρον. Υποστηρίζουν ότι η ηγεμονία τους είναι φυσική συνέπεια αυτών των δυνάμεων — δεν ήταν οι πρώτοι, ούτε θα είναι οι τελευταίοι.
Φιλοσοφική σύγκρουση
Φόβος, τιμή και συμφέρον — η τριπλή αναγκαιότητα
Οι Αθηναίοι διατυπώνουν τη θεωρία ότι κάθε κράτος οδηγείται από τρία κίνητρα: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Υποστηρίζουν ότι η ηγεμονία τους είναι φυσική συνέπεια αυτών των δυνάμεων.
Σύγχρονη σημασία
Θεμέλιο του πολιτικού ρεαλισμού — αναφέρεται σε κάθε σύγχρονο εγχειρίδιο Διεθνών Σχέσεων.